‫ چگونه کودکان را با دنیای تلفن همراه و اینترنت آشنا کنیم؟ | انجمن

اطلاعات گروه

عنوان گروه: مشاوره و هم اندیشی با مرکز آپا قم

عنوان گروه: مشاوره و هم اندیشی با مرکز آپا قم

این گروه در جهت تعامل  با متخصصان و مشاوران حوزه امنیت فضای مجازی در سطح استان قم و تبادل اطلاعات و پرسش و پاسخ والدین و مربیان در این حوزه تشکیل گردیده است.

کارشناس مرکز آپا قم

سال‌ها پیش دوران کودکی خلاصه می‌شد در شیطنت و بازیگوشی، جست‌وخیز و بازی‌های انفرادی یا گروهی که کودک با تمام توان در آن حضور داشت. ولی امروز بیشتر وقت کودکان به نشستن پای تلویزیون یا رایانه اختصاص پیدا می‌کند. محدوده و میزان استفاده از اینترنت و بازی‌های اینترنتی با گوشی همراه برای بچه‌ها چقدر است؟ از چه سنی می‌توانند تلفن همراه داشته باشند و از چه زمانی می‌توانند وارد فضاهای مجازی شوند؟

شروع استفاده از تلفن همراه

با توجه به این‌که امواج ناشی از تلفن همراه برای کودکان مضر است و رشد جمجمه و مغز آن‌ها هم هنوز کامل نشده، به‌هیچ‌وجه نباید قبل از 12 سالگی از آن استفاده شود. ولی متأسفانه خیلی از والدین حتی برای آرام کردن کودکان دوسه‌ساله خود هم به تلفن همراه پناه می‌آورند. درصورتی‌که هر چه سن استفاده از شروع تلفن همراه کمتر باشد آسیب‌های ناشی از آن هم به‌مراتب بیشتر خواهد شد و با توجه به این‌که نمی‌توان نظارت دقیقی بر استفاده کودکان از تلفن‌های همراهشان داشت، بهتر است تا جایی که امکان دارد، سن استفاده از آن را بالاتر آورد زیرا رفتارهای خطرپذیر استفاده از آن ممکن است تبدیل به بحران‌های جدی شود.

اگر هم قرار باشد فرزندان ما در نوجوانی از تلفن همراه استفاده کنند، باید تا حد امکان گوشی‌های ساده داشته باشند تا علاوه بر این‌که تشعشات ناشی از آن کمتر برایشان خطر داشته باشد امکان کمتری هم برای رفتن به کانال‌های مجازی داشته باشند. ضمن این‌که باید مقررات خاصی برای استفاده‌ی نوجوانان از تلفن همراه وجود داشته باشد.

فضای مجازی، خطری جدی برای کودکان و نوجوانان

در بسیاری از کشورهای دنیا به افراد زیر ۱۳سال هیچ نوع وسیله‌ی ارتباطی توصیه نمی‌شود، افراد ۱۳تا ۱۶سال محدود به گوشی‌های ساده می‌شوند، ۱۶تا ۱۸سال اجازه استفاده از گوشی‌های دانش‌آموزی دارند و از ۱۸تا ۲۱سال می‌توانند به‌آرامی با فضای مجازی و شبکه‌های ارتباطی آشنایی پیداکرده و از آن استفاده کنند.

۱۸سال در کشور آمریکا پیش قوانینی مربوط به استفاده‌ی کودکان از گوشی‌های همراه و حضور آنان در فضای مجازی تصویب ‌شد، اما در کشور ایران هنوز قانونی در خصوص استفاده‌ی کودکان از فضای مجازی وجود ندارد حال‌آنکه این نیاز کاملاً در این روزها برای جامعه ایران و کودکان محسوس است.

گاهی حتی مدارس پیشنهاد و حتی اجبار در استفاده از فضای مجازی برای دانش‌آموزان دارند اما باید توجه داشته باشیم که دانش‌آموزان هنوز قدرت تشخیص خوب از بد را ندارند و نباید کودکان و دانش‌آموزان را در معرض آسیب‌هایی قرار دهیم که پشیمانی به دنبال داشته باشد.

همراهی با نوجوانان

بهتر است نوجوان را برای برخورداری بهتر و بیشتر از فضای مجازی راهنمایی کنیم. مثلاً با معرفی سایت‌های گوناگون، شرایطی را برای او فراهم کنیم تا بتواند از اینترنت برای افزایش آگاهی خود در زمینه‌های درسی‌اش کمک بگیرد. مثلاً اینترنت در فضا و ساعت مشخصی در اختیارش قرار بگیرد. بعلاوه همه‌ی این کارها باید با نظارت والدین صورت بگیرد. بهتر است علایق مشترکی را با فرزندان خود پیدا کنیم تا بتوانیم بیشتر راهنمایی‌اش کنیم و ساعت‌های بیشتری را در کنار هم باشیم.

البته شاید او ابتدا استقبالی از همراهی ما نکند. ولی به‌مرور اگر بتوانید اعتمادش را جلب کنید، او هم‌فکر نمی‌کند که فقط قصد دادن پند و اندرز به او را دارید. شما باید با استفاده از مثال‌های واقعی و نمونه‌های عینی، تمام خطراتی که امکان دارد در فضاهای مجازی، نوجوانان را تحت تأثیر قرار دهد به آن‌ها گوشزد کنید. البته، نه به‌گونه‌ای که در او تأثیر مخرب داشته باشد و ترس و اضطراب برایش به وجود بیاورد. توجه داشته باشید هنگام تهیه‌ی گوشی نیز، خودتان نوعی از آن را انتخاب کنید که کمترین آسیب را به دنبال داشته باشد.

 

 سند راهبردی فضای مجازی کودک و نوجوان

وزیر جدید فناوری اطلاعات و ارتباطات این روزها از امنیت کودکان و نوجوانان در فضای مجازی سخن به میان آورده است. وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در مردادماه سال 1396 سندی را به‌منظور صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی با عنوان «سند راهبردی صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی» تدوین کرده است. ایجاد فضای مجازی صیانت شده مبتنی بر شبکه، متناسب با ارزش‌های ایرانی- اسلامی و تأمین خدمات و محتوای مناسب با اقتضائات سنی کودکان و نوجوانان ازجمله اهداف تنظیم این سند است. این سند در تلاش است تا فرصت‌های متصور شده‌ی فضای مجازی برای کودکان و نوجوانان را تقویت کرده و با کمک خانواده‌ها آسیب آن را به کمترین میزان ممکن برساند.

برای تدوین سند بهتر است مراحل شناختی کودکان نیز مدنظر قرار گیرد،مراحل رشد کودک، شامل 4 مرحله است. مرحله حسی حرکتی که مربوط به بدو تولد تا 2 سالگی است و قاعدتاً کودک در این مرحله ارتباطی با فضای مجازی ندارد. مرحله دوم، مرحله پیش عملیاتی که مربوط به 2 تا 7 سالگی است، کودک آرام‌آرام با فضای مجازی و ابزارهای استفاده از آن مانند تبلت، گوشی موبایل و لپ‌تاپ آشنا می‌شود. مرحله سوم، مرحله عملیات عینی که مربوط به 7 تا 11 سالگی است، کودک به‌صورت فعال وارد فضای مجازی می‌شود و بهتر است در این مرحله برای کودکان قوانین نظارتی کارشناسی شده‌ای در نظر گرفته شود. با توجه به اینکه در این مرحله از رشد، کودک نسبت به موضوعاتی واکنش نشان می‌دهد که می‌تواند آن‌ها را لمس کند و عینیت داشته باشد، کارشناسان کودک باید قوانینی را برای عکس‌العمل مناسب کودک در مواجهه با فضای مجازی تصویب کنند.

 مرحله عملیات صوری یا انتزاعی از سن 11 سالگی به بعد بروز می‌کند. این مرحله، بالاترین کیفیت شناختی نزد نوجوانان است. در این مرحله نوجوان توانایی تفکر انتزاعی و استدلال قیاسی را می‌یابد. می‌تواند مفهوم احتمالات را دریابد. همچنین می‌تواند پیرامون سؤالات گوناگون که حتی عینیت ندارد به تفکر بپردازد. همه‌ی نوجوانان درزمانی واحد و به میزان یکسان به مرحله‌ی عملیات صوری نمی‌رسند و برخی، ممکن است اصلاً به مرحله‌ی تفکر عملیاتی صوری نرسند. برای نوجوانان ویژگی‌های کاملاً متفاوتی باید در استفاده از فضای مجازی در نظر گرفته شود؛ چراکه نوجوان دیگر یک کودک نیست و قدرت استدلال منطقی را داراست و هنگامی‌که با مطالب و دنیای مجازی برخورد می‌کند، درصورتی‌که به وی آگاهی لازم در خصوص این فضا و ویژگی‌های آن داده نشود، می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری را برای آنان به بار آورد.

 

 

چند پیشنهاد برای مراقبت بیشتر از فرزندان و کنترل فعالیت آن‌ها در فضای مجازی 

برای پیشگیری ازاین‌گونه تهدیدات و آسیب‌ها در بین نوجوانان و جوانان، والدین و معلمان و اساتید می‌بایست نسبت به تهدیداتی که در فضای مجازی وجود دارد آگاه شوند؛ زیرا والدین، معلمان و اساتید نقش بسزایی در آگاه‌سازی و فرهنگ‌سازی جوانان و نوجوانان دارند. والدینی که صبح تا شب مشغول اینترنت و چت و گوشی هوشمند خود هستند، این رفتار را باید در کودکان و نوجوانانشان نیز، انتظار داشته باشند. چراکه کودکان و نوجوانان، در سنین اولیه رشد، بیش‌ترین سطح تأثیرپذیری را از رفتار بزرگ‌ترها به‌خصوص والدین خود کسب می‌کنند.

والدین بدانند صحبت کردن درباره سایت‌های مستهجن با کودکان و نوجوانان تأثیر بسزایی در افکار و فعالیت آنان در فضای مجازی دارد که بعضی از والدین این امر را خطا و نوعی بی‌حیایی می‌دانند که این تصور اشتباه است. فرزندان را باید با عواقب استفاده از این پرتال‌ها آشنا کنید و به‌صورت مالتی مدیا و چندمنظوره سبک زندگی دیجیتالی را باید به کودکان خود مانند دستشویی رفتن و مسواک زدن و لباس پوشیدن، یاد بدهید.

به نکات زیر نیز توجه کنید:

  • با ایجاد رابطه‌ی دوستانه با فرزندان خود، به آن‌ها یاد بدهید که مشاهده پرتال‌های مستهجن، چه عواقب منفی در پی دارد.
  • فهرستی از سایت‌های خوب و ارزشمند را در اختیار آن‌ها قرار داده و فرزندان را در فضای مجازی همراهی کنید.
  • به فرزندتان آموزش دهید که وارد هیچ صفحه‌ی ناشناسی نشوند و به هویت‌های کاذب در شبکه‌های اجتماعی اعتماد نکنند.
  • در فضای منزل اعضای خانواده باید رمزهای گوشی، تبلت و لپ‌تاپ شخصی یکدیگر را بدانند و مسئله‌ای را پنهان نداشته باشند و والدین مخصوصاً اشرافیت کامل بر این موضوع داشته باشند. البته والدین بدانند که این موضوع باید در کمال آرامش و متانت صورت گیرد و منجر به ناهنجاری‌های رفتاری نشود.

 

منابع:

مرکز اطلاع رسانی پلیس فتا

خبرگزاری علم و فناوری

موسسه فرهنگی مطبوعاتی جام جم

ویرایش شده توسط کارشناس مرکز آپا قم (11 شهریور 1397)
Mohades.A
Mohades.A 17 مهر 1397

 چگونه از اعتیاد فرزندمان به اینترنت جلوگیری کنیم؟

کارشناس مرکز آپا قم

برای پیشگیری از اعتیاد به اینترنت ،منع کامل دسترسی به اینترنت نیاز نیست و توصیه نیز نمی شود.میتوانید:

  1. تلاش كنید ساعات آنلاین بودن را به مرور زمان كاهش دهید
  2. یك كاغذ روی دیوار اتا‌ق نصب كنید و پیشرفت او را در كاهش تعداد ساعات آنلاین بودن روی آن علامت بگذارید
  3.  استفاده از وسایلی مثل ساعت زنگ دار برای نشان دادن مدت زمان اتصال در اتاق فرزندتان می تواند مفید باشد.
  4. جایگزین کردن کار با اینترنت با فعالیت های سالم و تفریحی
  5. یكی از بهترین روش‌ها برای اینكه آنها را از مقابل كامپیوتر بلند كنید، صحبت کردن با افراد به جای فرستادن پیام از طریق اینترنت است.
برای درج پاسخ، شما باید عضو گروه باشید