‫ آیا می‌توان به روابط در فضای مجازی اعتماد کرد؟

این یک واقعیت است که بپذیریم نباید فضای مجازی را از همان مرحله اول با رویکرد تهدید نگاه کنیم. زیرا فضای مجازی هم فرصت است و هم تهدید. اگر ما سواد و مهارت استفاده صحیح و اطلاعات درست در خصوص استفاده از این فضا را بدانیم، طبیعتاً فضای مجازی یک فرصت خواهد بود. مانند ثبت نام کنکور به صورت اینترنتی، ایجاد کارگاه های آموزشی، مناظره های علمی و... ضمناً شبکه های اجتماعی نیز الزاماً آسیب زا نیستند، ولی چون اطلاعات درست و مناسب از این فضا را نداریم، در نتیجه فضای مجازی تبدیل به تهدید می‌شود و آسیب های آن در خانواده و اجتماع بروز می‌کند. 
ضمناً ویژگی این نوع فضا‌ها به گونه ای است که نوجوانان و جوانان معمولاً علاقه مندی بیشتری به آن دارند و درگیر فضا‌های مجازی می‌شوند. 
یکی دیگر از دغدغه‌هایی که در این حوزه وجود دارد، سایت‌های همسریابی از طریق اینترنت و چت است. معمولاً چنین ازدواج‌هایی نمی توانند ازدواج موفقی باشند، چراکه افراد شخصیت واقعی خود را در فضای مجازی نشان نمی‌دهند. افراد ممکن است در این فضا خودشان را با القاب و عناوین مختلفی معرفی کنند، چرا که در فضای مجازی نمی‌توان آنها را ردیابی کرد، لذا انتخاب همسر در فضای مجازی مورد تایید مددکاران اجتماعی نیست. زیرا ازدواج باید بر مبنای شناخت منطقی باشد؛ در حالی که در این گونه فضاها هر دروغی را می توان گفت. دروغی که بعداً اگر در زندگی واقعی برملا شود، عوارضی چون خشونت‌های خانوادگی، طلاق و حتی اقدام به خودکشی و اختلالات روانی را در پی خواهد داشت. توجه داشته باشیم معمولاً دو گروه از افراد به برقراری ارتباطات نامعقول در فضاهای مجازی روی می آورند: 
گروه اول افرادی هستند که در روابط اجتماعی‌شان اشکالاتی وجود دارد، یعنی در تعامل با دیگران افرادی قوی نیستند و مهارت لازم را جهت تعامل و ارتباط با دیگران ندارند.
گروه دوم کسانی هستند که اعتماد به نفس لازم را جهت برقراری روابط اجتماعی کسب نکرده اند. البته نباید فراموش کنیم که بعضی از این افراد به قدری حرفه ای هستند که در فضاهای مجازی افراد را اغفال می‌کنند تا بتوانند از آنها بهره برداری کنند؛ مانند تهیه عکس و تهدید برای انتشار آن. همه این عوامل سلامت و ثبات خانواده را دچار تهدید می‌کند.
برخی دیگر نیز اعتیاد به اینترنت و وب‌گردی دارند. در واقع برای این قبیل افراد مهم نیست که از آن سوی خط چه کسی با آنها گفت وگو می کند، بلکه فقط به دنبال برآورده شدن و تامین خواسته‌هایشان هستند.
از همه مواردی که بدان اشاره شد، نتیجه می گیریم، چون افراد سواد و مهارت استفاده صحیح از فضاهای مجازی را ندارند، فضای مجازی برای این قبیل افراد یک عامل تهدید کننده به حساب می آید. بنابراین نکته مهمی که وجود دارد این است که باید مسائل اجتماعی و فرهنگی فضای مجازی را بیشتر مد نظر قرار دهیم و آن را برجسته کنیم. چراکه داشتن رویکرد‌های صرفاً امنیتی و پدافندی در فضای مجازی باعث می شود که ما نتوانیم از ظرفیت های مثبت این فضا ها استفاده کنیم و دلیل اصلی نگرانی‌مان به خاطر همین بهره برداری‌های نادرست از فضای مجازی است.
سرعت انتقال اطلاعات، تسهیل در دسترسی و ارزان بودن آن باعث شده رغبت به سمت فضای مجازی بیشتر شود، بنابراین افرادی که در حوزه فرهنگی- اجتماعی و سیاست گذاری فضای مجازی کار می کنند باید روش های صحیح استفاده از این تکنولوژی را به مردم آموزش بدهند. در واقع وقتی یک تکنولوژی مانند فضای مجازی ایجاد می‌شود، چون اطلاعات درست به کاربران آموزش داده نمی شود، عموماً آنها را به استفاده نادرست سوق خواهد داد. یعنی باید نگاه اجتماعی به فضای مجازی داشته باشیم تا روش صحیح استفاده از آن را یاد بگیریم. تاثیر استفاده نادرست از فضای مجازی معمولاً در خانواده نمود پیدا می کند.

 افرادی که درگیر آسیب های فضای مجازی می شوند چون نمود عینی در جامعه ندارند، لذا معمولاً خاموش و خنثی هستند. ولی تاثیر گذاری آن زیاد، عمیق و پایدار و حتی ممکن است مزمن باشد، در هر حال باید توجه داشته باشیم امروزه نمی توان دسترسی به فضای مجازی را محدود کرد، چراکه دسترسی به آن یک فرصت است و در دنیای تکنولوژی، فضای مجازی یک ضرورت و الزام به حساب می‌آید.
اما این که از این تکنولوژی چگونه استفاده کنیم، به آموزش های فرهنگی و اجتماعی و استفاده افراد از آن مربوط می شود.


نظرات

بدون نظر
شما برای نظر دادن باید وارد شوید